Tập 1 : HỒI ỨC TUỔI THƠ (Tiếp theo)

         Năm nay tôi học lớp ba trong một ngôi trường làng. Trường chỉ có bốn phòng học dạy từ lớp một đến lớp ba. Vậy xem như chúng tôi là lớp lớn nhất trong trường, lên lớp bốn chúng tôi phải chuyển sang trường khác học, nơi ấy cách nhà tôi gần năm cây số. Còn ngôi trường làng cách nhà tôi chừng một trăm bước chân.

        Ngày ấy tụi tôi đi học chỉ có vài quyển vở chứ không phải như những đứa trẻ bây giờ vác trên vai hàng mấy kí như đi bộ đội. Cái cặp của chúng tôi cũng rất đơn giảng. Gia đình nào khá giả thì mua cái vỏ làm bằng dây nilon, còn những đứa trẻ chăn trâu như chúng tôi thì cắt bịt xà phòng làm thành cái vỏ bỏ tập vào. Tiền quà bánh mỗi ngày đi học tôi được mẹ cho hai  trăm đồng, có bữa thì một bịt nước, bữa thì một củ khoai, ngày nào được mẹ cho năm trăm là ngày đó tôi mừng quýnh lên thế là được một bữa no say.

       Tan học về tôi lại cùng lũ trẻ trong xóm dắt trâu đi ăn, thế là bắt đầu những trò vui được bắt đầu, mặc cho đàn trâu làm gì thì làm. Lũ trẻ chúng tôi xúm nhau chặt cây bình bát để chơi đánh cừu, hay là chơi thả diều,...Rồi thời gian vui chơi cũng hết ngày mùa lại bắt đầu, lũ trẻ chúng tôi phải ra đồng nhặt những bông lúa rơi do người cắt lúa gom không kỹ còn lại.

        Đến ngày mùa ai cũng phải bận rộn, có khi người lớn còn bắt tụi con nít như chúng tôi phải nghĩ học vài hôm để phụ giúp gia đình. Thích nhất là lúc đi suốt lúa, chúng tôi còn nhỏ nên chỉ giao cho việc sắp dây (làng tôi bó lúa bằng dây dừa nước, mỗi lần suốt lúa phải lấy dây lại cho vụ sau). Lúa suốt xong vào bao chất thành đống đem xuống ghe chở về nhà. Mỗi chuyến như vậy chở khoảng mười bao lúa, số lúa còn lại tụi con nít chúng tôi phải giữ. Nhiều khi giữ lúa đến tối mà trong bụng thì đói meo. Thường như thế tôi hay đi ra các ruộng bắt những con ốc lác to mập béo ném vào đống rơm đang cháy, thế là có cái để loát dạ để chống lại cái đói.

       Lúa suốt xong thì lại phải làm đất chuẩn bị cho vụ sau. Và đây là lúc đàn trâu của chúng tôi phải làm việc thật kịch liệt. Hai con trâu phải kéo một cái cày dưới sự điều khiển của người chủ với cái roi trên tay luôn quát vào mông con trâu nào không nghe lời.Và nếu đàn trâu nào có những con nghé thì tụi nhỏ chúng tôi phải giữ chúng để chúng không chạy theo trâu mẹ. Nhưng con nghé thường không có xỏ mũi nên không có dây để nắm rất khó điều khiển. Và đôi lần con trâu nghé không nghe lời  chạy tán loạn lội vào những mảnh đất gieo lúa rồi, làm tụi tôi một phen vất vả bị chủ đất ruộng la mắng...(còn tiếp)