Tập 1 : HỒI ỨC TUỔI THƠ (Tiếp theo)

      Những ngày học tập bên mái trường làng đã kết thúc, mùa hè lại về nơi đồng quê. Khác với các bạn ở thành phố những ngày hè phải lo học thêm môn này môn khác, nâng kém,... Những đứa trẻ mục đồng như chúng tôi phải ra đồng chăn trâu trên các cánh đồng đã gặt lúa còn trơ lại những gốc rạ. Chúng tôi thả rong cho đàn trâu đi ăn mà không phải lo trâu đi mất hay ăn lúa. Và đây cũng là lúc bắt đầu các trò chơi của đám trẻ chăn trâu.

      Thời gian này thích hợp nhất là thả diều, chúng tôi tự lấy tờ giấy dùng tre uốn thành hình con diều, dùng cơm nguội dán lại thế là được con diều và thả nó lên trên bầu trời. Chúng tôi hay ngưỡng mộ cánh diều nào to lớn mà bay cao nhất. Thường thì đến nghỉ hè tôi về sống chung với bà ngoại. Ngoại tôi sống chỉ có một mình trong căn nhà lá, anh chị em tôi thay phiên nhau về sống với bà. Ngoài bảy mươi tuổi nhưng ngoại tôi còn khoẻ lắm, bà thường đi đây đó trên chiếc xuồng ba lá. Về sống chung với ngoại tôi không phải đi chăn trâu nữa.

      Ở đây tôi quen được ba người bạn và chúng tôi thường hay chơi chung với nhau. Một người tên Tâm là cậu của tôi, một người tên Việt, một người tên Đáng. Có sự trùng hợp cả bốn đứa tôi đều cùng tuổi nhau và đều là tuổi Dần. Cái tuổi mà tôi nghe người ta nói lớn lên sẽ lận đận. Cậu Tâm là cậu của tôi nên có lẽ vì thế mà tôi chơi thân nhất, nhà Cậu Tâm cũng đông anh chị em gia đình cũng nghèo, cha cậu Tâm thì mất sớm nên cậu không được đi học. Nhưng cậu rất thông minh và tháo vát.

      Những ngày hè tôi và cậu hay lang thang trên các đường nước các cánh đồng để bắt cá. Cậu Tâm bắt cá hay lắm còn tôi đi theo chỉ cầm giỏ thôi chứ không bắt được con cá nào hết. Nhưng đến khi về lúc chia cá thì lúc nào cậu cũng dành cho tôi những con cá to nhất. Chúng tôi đi bắt cá trên các cánh đồng nhưng có một quy tắc là không bao giờ lội ruộng lúa của người khác mà chỉ bắt cá dọc theo các đường nước. Khi phát hiện đường nước có cá, mỗi người một đầu mò lại đến khi gần chạm nhau thì bắt nhưng thường đến chỗ tôi là cá chạy qua chân tôi luôn, lại phải bao vây một đoạn nữa, đến khi nào bắt dính thì thôi.

      Những buổi tối tôi và cậu thường hay đi soi ếch, và tôi chỉ có nhiệm vụ là cầm giỏ, mắt cậu rất tinh từ xa qua ngọn đèn của cái bình ắc quy 6V có thế nhận ra con ếch và bắt ngay, tôi thì không thấy gì hết. Có những khi đang đi cảm thấy dưới chân mình có cảm giác lạnh nhìn xuống thì ra là con rắn trung, tôi giật cả mình. Đến mùa câu cá tôi và cậu đi tìm mồi để câu cá. Mồi câu là trứng của kiến vàng trên các ngọn cây. Nếu muốn mồi câu hấp dẫn hơn thì trộn thêm cám vào như vậy cá sẽ ăn nhiều hơn. Cần câu của tôi cũng thật đơn giản chỉ là một cây tre tốt được chọn từ bụi tre có độ cong, đi câu thường là cá rô trên các đồng ruộng. Tôi câu cũng tệ lắm cả buổi chỉ được vài con thế là lại giỏ của cậu tôi bắt mấy con đem qua giỏ của tôi. Cậu tôi khỏi phải nói rồi đầy cả giỏ.

      Kết thúc đợt bắt cá trên các cánh đồng chúng tôi kéo xuống các con kênh nhỏ để mò hến. Thường thì chúng tôi dùng rỗ lặn xuống nước hốt cả một rỗ bùn lên rồi sàn qua sàn lại cho bùn hay cát ra ngoài còn lại là những con hến, con chang chang đem về nhà bắt nước luộc, sau đó lựa bỏ hết vỏ rồi đem kho khô xã là hết ý. Ngay đợt con nước cá bống dừa, chúng tôi đi dọc các con sông nhỏ trên các bập dừa có các khe hở là nơi cá bống dừa trú ẩn nhưng không nhiều bằng đặt lờ. Những cái lờ với mồi nhử bên trong là những con cua được đập nát là món mồi ngon của lũ cá bống.

       Mùa mưa xuống cá chốt chạy ngược dòng chảy lên các đường mương tha hồ mà bắt. Cá chốt có hai cái ngạnh hai bên thật nhọn và sắc nếu bị đâm thì rất là nhức. Nhớ lại lúc đó là nữa đêm trời mưa to lắm, chó sủa inh ỏi làm tôi thức giấc, mở của ra sân tôi nhém đạp phải lũ cá chốt chạy ngược dòng nước từ con sông trước cửa nhà theo các đường mương nhỏ bò lên đầy cả sân. Tối hôm đó chúng tôi xúm nhau bắt gần cả chục kí cá chốt mà không cần phải đi đâu xa chỉ ở trên sân dùng rỗ vớt lên. Nghĩ lại thời chúng tôi muốn kiếm cá ăn thật dễ, khi con nước trên các dòng sông cạn là lúc tụi nhỏ chúng tôi lao xuống sông mò hến, bắt cá,...Gần nhà tôi có một cái cống mỗi lần nước cạn là mọi người xúm lại bắt cá, nhất là cá trê chui trong các lỗ ống cống bị bể. Tôi nhớ có lần có người mò cá trê nhiều đến nỗi phải vào nhà tôi mượn đòn gánh mà gánh về nhà.

       Kết thúc mùa hè tôi phải trở lại mái trường và tạm biệt các trò chơi mùa hè. Lại lên một lớp mới với bao thầy cô và bạn bè mới. Vào học tôi không sống với ngoại nữa  mà phải về gia đình để tiếp tục đi học. Tuổi thơ tôi như thế lặng lẽ và êm đềm với bao kỷ niệm vui buồn cả trên ghế nhà trường và trên lưng trâu. Nhưng đấy là những kỷ niệm đẹp mà cho đến bây giờ mỗi khi đi xa quê nhà là lòng tôi lúc nào cũng khắc khoải chờ mong được ngày về với quê hương, với con đường quen thuộc, với dòng sông xanh mà chúng tôi đấm mình trong những buổi chiều chăn trâu, những gặng châm bầu nơi đây là những trận chiến ác liệt của các chú kiến Vương mà bọn trẻ tụi tôi hay bắt đấu với nhau.... (còn tiếp)